गुर्जो के हो र के छ यसको महत्व ?

२०७७ असोज १२ सोमवार
Newsdesk Shikharnews
नेपाली नाम : गुर्जो, गुडुची
संस्कृत नाम : अमृतवल्ली, गिलोय
English name : Tinospora cardifoliya
स्वाद : तीक्त , कषाय
परिचय : यो पराश्रयी लता -लहरा हो । यो बन जंगलमा पाइन्छ । यो अत्यन्तै सजिलोसँग छिटो छिटो फैलनसक्ने लहरा हो ।पराश्रयी भए पनि ८०% आफ्नै गुण र अस्तित्वमा रहन सक्दछ ।२०% मात्र आफू आशृत बोटको गुणमा प्रभावित हुन्छ यो । यो दुई प्रकारको पाइन्छ ।कालो लहरालाइ चै औषधिको लागि विशेष महत्व मानिन्छ । यो ओसिलो ठाउको भन्दा पहारिलो र कलिलो भन्दा छिप्पिएको मोटामोटा लहरा बढी उपयोगी हुने गर्दछ ।
गुर्जोको उपयोगी भाग : पात , लहरा
कुन कुन रोगमा गुर्जोको प्रयोग गर्न सकिन्छ ?
यो मुख्यत : गुर्जोको लहरा पित्त शामक र रक्त शोधक हो । कलेजो र फोक्सोको क्षय रोगमा धातु क्षय ,उच्च रक्तचाप , उदर रोग ,जण्डिस , शरीर सुन्निएको , नपच्ने ,पिशाव पोल्ने ,कब्जियत , हेपाटाइटिस ए वि सी डि र इमा जीर्ण ज्वर , विषम ज्वर ,मुटुरोग, प्रमेह, क्यान्सर ,गर्मी नाशक पनि हो । वयस्कले दैनिक आधाचम्चा गुर्जोको धुलो सख्खर वा मिश्रीको धुलोसँग खाएमा हृष्टपुष्ट बनी उसको कमजोरीपन हराउँदछ ।
सुगर रोगीहरुले चै नीमको बोटमा आस्रित गुर्जोको लहरा सेवन गरेमा सुगर रोग कम हुनेछ । ठण्डी मौशममा पनि यसको सेवनले चिसोबाट बचाएर शरीरको तापक्रमलाई यथावत् रुपमा राख्न मद्दत गर्दछ ।
द्रष्टव्य : गुर्जो सर्व गुण सम्पन्न औषधि भएता पनि यो रक्त शोधक भएको हुनाले प्रेसर रोगी , क्यान्सर रोगी, मुटु रोगी , सुगर रोगी र जीर्ण रोगीले चिकित्सकको सल्लाह बमोजिम सेवन गर्नुपर्दछ । आफै जान्ने भएर सेवन गर्नाले कच्चा वैद्यको मात्रा यमपुरीको यात्रा नगराउला भन्न सकिन्न ।
गरिमा घिमिरे
गरिमा आयुर्वेद क्लिनिक
भक्तपुर – कौशलटार ।
9860905240