नागासाकी ध्वस्त भयो, तर हनिमून सम्झनाले यसरी बचाएको थियो क्योटो

२०७९ भदौ ४ शनिवार
Kamal P

युद्धहरू सधैं शक्तिको षड्यन्त्र, लहर र गलत नीतिहरूको परिणाम हो । जसमा निर्दोष मानिसहरूलाई बलि बनाइन्छ । हामी आज ७७ वर्षअघि अमेरिकाको दोस्रो आणविक बमको शिकार बनेको जापानको नागासाकी सहरको कुरा गर्दैछौँ । यो सहरको विडम्बना यो थियो कि यो अमेरिकी बमबारी सहरको सूचीको पुछारमा थियो तर, षड्यन्त्रका कारण दोस्रो नम्बरमा सारिएको थियो ।

दोस्रो विश्वयुद्धको क्रममा सन् १९४५ मा जापानको मनोबल घटाउन अमेरिकाले अगस्ट ६ मा आफ्नो मुख्य सहर हिरोसिमामा विश्वको पहिलो परमाणु बम खसालेको थियो । त्यसको तीन दिन पछि, अगस्ट अगस्ट ९ मा दोस्रो परमाणु बम नागासाकीमा खसालियो। जसका कारण यी दुवै सहर ध्वस्त भए र लाखौं मानिसको ज्यान गयो ।

४ हजार डिग्री तापक्रम र आकाशबाट आएको कालो वर्षाले मृत्यु भएको देखेर सारा विश्व त्रसित बनेको थियो । त्यसयता हिरोसिमा र नागासाकी दिवस मनाएर विश्वभर आणविक हतियारको विरोधमा विरोध भइरहेको छ । तर, विश्वको आणविक भण्डार हरेक वर्ष बढ्दै गएको छ । साथै, कुनै तानाशाहले फेरि परमाणुको बटन नथिचोस् र विश्वले यस्तो दिन नदेखोस् भन्ने कामना पनि भइरहेको छ ।

यसरी बचेको थियो क्योटो

आज अर्थात् अगस्ट ९ मा नागासाकीको विनाशको सत्यता र जापानी सहर क्योटोलाई बचाउने षड्यन्त्रका बारेमा चर्चा चलिरहेको छ । ७७ वर्षअघि आजकै दिन अमेरिकी वायुसेनाको बी–२९ बमवर्षक विमानले जापानको कोकुरा सहरमा परमाणु बम खसाल्न लागेको थियो । तर, त्यो दिन बादलले सहरलाई बचायो। बादलका कारण यी विमानहरूले कोकुरा देख्न नै सकेनन् ।

जसका कारण उनीहरुले बम विष्फोट गर्ने ठाउँ बदल्नुपरेको थियो । अमेरिकी बमवर्षकले सूचीको अर्को सहर क्योटोको सट्टा नागासाकीमा सारियो र बिहान ११स्२ मा नागासाकीमा दोस्रो र विश्वको अन्तिम आणविक बम खसाले।

वास्तवमा हिरोसिमा पछि क्योटोमा बम खसाल्ने योजना अमेरिकाको थियो तर, तत्कालीन अमेरिकी युद्ध सचिव हेनरी एम स्टिमसनले क्योटोलाई बचाएर नागासाकीमा बम खसाले। स्टिम्सनले सन् १९२० को दशकमा क्योटोमा हनीमून गरेको विश्वास गरिन्छ।

स्टिम्सले आफ्नो अमिट सम्झनाको यो सहरलाई विनाशबाट बचाउन चाहेको बताइन्छ । त्यसैले उनले तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रुम्यानलाई क्योटो बचाउन अपील गरेका थिए । ट्रुमन सहमत भए र क्योटोलाई आक्रमणको तल्लो रेखामा राखियो। यसरी क्योटो बाँच्यो, तर यसको स्थानमा, नागासाकी विनाश भयो। एजेन्सी